Czy komórki macierzyste pozwolą odkryć cudowne lekarstwo na wszystko: na Alzheimera, na łysienie, na problemy z nauką, na cukrzycę… na starość? Czy może wszelkie badania nad nimi są z definicji nieetyczne i dlatego należy ich zakazać?

Zanim zaczniemy polemikę, warto ustalić fakty. O tym, czym są i jak się pozyskuje komórki macierzyste, napisały dla nas dwie specjalizujące się w biotechnologii autorki z Wrocławia – Agnieszka Chrobak i Katarzyna Jonek.

O możliwościach wykorzystania komórek macierzystych do celów terapeutycznych pisze w obszernym artykule prof. Mariusz Ratajczak. Przedstawia on osiągnięcia pięciu polskich zespołów, biorących udział w projekcie; wszystkie one opierają się na wykorzystaniu komórek typu VSELs (oznacza to: bardzo małe komórki macierzyste quasi-embrionalne).

W dziale filozoficznym wywiad z o. Jackiem Salijem na temat ludzkiego pragnienia nieśmiertelności oraz rozmowa ze znanym amerykańskim działaczem pro-life, Wesleyem J. Smithem, na temat wyjątkowości człowieka jako stworzenia i wynikających z tego wniosków etycznych. W. J. Smith stawia przed nami konkretne problemy: czy rodzice chorego dziecka mogą się starać o leczenie go za wszelką cenę? Co zrobić, gdy osoba cierpiąca na raka jest przyczyną cierpienia dla innych osób (rodziny, służby medycznej, społeczeństwa…)? Tomasz Terlikowski przypomina, żę w imię opracowania skutecznych terapii nie wolno zabijać najbardziej bezbronnych, czyli ludzkich embrionów (one również stanowią jedno ze źródeł komórek macierzystych).

Temat lęku przed chorobą i starością popychającego ludzi do przyjmowania nieetycznie opracowanych leków jest tematem przewodnim działu psychologicznego. Polecamy szczególnie tekst Bogny Białeckiej na temat senecofobii, czyli lęku przed starością. W tym samym dziale recenzja Agnieszki Sojki przedstawia trudną sytuację dziewczynki, która urodziła się (została zaplanowana!) aby zostać dawczynią organów dla chorej siostry.

Dział prawny poświęcony jest dwóm kwestiom: orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, które zabroniło patentowania wynalazków pochodzących z badań, w których wykorzystano embriony (sprawa Brüstle vs. Greenpeace), a także miejscu godności w prawnym i społecznym postrzeganiu badań tak wątpliwych etycznie jak badania dotyczące terapii na bazie komórek macierzystych pozyskiwanych z embrionów. Autorzy przyjrzeli się bliżej rozwiązaniom prawnym przyjętym w USA (Maciej Brachowicz) oraz zasadom prawnym jakie winny być stosowane podczas tworzenia prawa dotyczącego tej kwestii (Małgorzata Gałązka).

W LIFEstylu tym razem o współczuciu, równouprawnieniu, które niebezpiecznie upodabnia się do prześladowania, oraz zaproszenie do wizyty w kinie – „Tintin” to zdecydowanie film wart polecenia!

A czy Kościół zabrania badań nad komórkami macierzystymi? Odpowiedź – być może zaskakującą – przynosi fragment przemówienia Benedykta XVI do uczestników konferencji „Somatyczne komórki macierzyste: nauka a przyszłość człowieka i kultury“

Nr 6 (1/2012)

W numerze:

• Jakub Bałtroszewicz – Edytorial
• Benedykt XVI -  Przemówienie do uczestników konferencji „Somatyczne komórki macierzyste: nauka, a przyszłość człowieka i kultury”
• Agnieszka Chrobak, Katarzyna Jonek, Komórki macierzyste – szanse i dylematy (+ słowniczek podstawowych pojęć)
• Mariusz Z. Ratajczak,  Polski projekt badań nad komórkami macierzystymi – wiadomości z półmetka jego trwania
• Elżbieta Wiater, Shinya Yamanaka
• Bogdan Chazan, Krew pępowinowa – realna szansa czy fałszywe nadzieje?
• Clem Persaud, Sześć zasad etyki pracy z embrionami
• Non posse mori – wywiad z o. Jackiem Salijem OP
• Tadeusz Sierotowicz, Kościół wobec nauki – długa historia dialogu
• Tomasz P. Terlikowski, Złudne marzenia i realne straty
• Andrzej Fister-Stoga, Dwie osie debaty
• W obronie ludzkie wyjątkowości – wywiad z Wesleyem J. Smithem
• Bogna Białecka, Senecofobia – lęk przed starzeniem się
• Dobrosława Bartkowska-Nowak, Etyczne badnia na ludziach. Metody stosowane w psychologii
• Recenzja J. Picoult – Bez mojej zgody
• Krzysztof Szczucki, Rewitalizacja godności
• Maciej Brachowicz, Komórki macierzyste w USA
• Oktawian Nawrot, Tryumf humanizmu – komórki macierzyste w systemie ochrony praw człowieka Rady Europy
• Małgorzata Gałązka, Prawo wobec komórek macierzystych
• José Ramos-Ascensão, Embrion nie do opatentowania
• Fragmenty wyroku z dnia 18 X 2011 r., w sprawie C-34/10 Oliver Brüstle przeciwko Greenpeace
• Maciej Brachowicz, Jeszcze bez euforii
• LIFEstyle